YUNANİSTAN YEŞİL PORFİRİ

Jeolojik Köken ve İsimlendirme

Yunanistan Yeşil Porfiri, Yunanistan’ın Laconia Sparta bölgesindeki Taygetus Dağı’ndaki antik taş ocaklarından çıkarılmış olup, ‘Diyabaz Porfir’ olarak sınıflandırılır. Bu sert magmatik kayaç, koyu yeşil bir zemin üzerine serpiştirilmiş açık renkli yeşil feldispat kristalleri ile ayırt edilir. Roma İmparatorluğu döneminde ‘Marmor Lacedaemonium’ olarak bilinen bu taşı İtalyan taş ustaları yılan derisine benzerliği nedeniyle ‘Porfido Verde Serpentino’ olarak adlandırmıştır.

Roma ve Osmanlı Döneminde Kullanım Alanları

Yunanistan Yeşil Porfiri’nin kullanımı, Orta Minos III döneminde başlamış ve Roma İmparatorluğu boyunca devam etmiştir. Bu dönemde, döşeme kaplamaları, duvar süslemeleri (crustae), küçük sütun başlıkları, sütunlar ve heykellerde kullanılmıştır. Bizans döneminde de kullanılan taş, hem yapısal hem de dekoratif öğelerde çekiciliği ile öne çıkmıştır. Daha sonraki dönemlerde, Avrupa genelinde sıkça kullanılarak sanat ve mimaride kalıcı etkisini göstermiştir.*

İstanbul’da, Yunanistan Yeşil Porfiri, Ayasofya’nın iç mekânında yaygın olarak kullanılmıştır; duvarları opus sectile dekorasyonları ile süslemiş ve Omphalion’da diskler halinde yer almıştır.

*Lazzarini, Loreonzo. Three Important Coloured Stones of Ancıent Greece: History of Use, Distribution, Quarries, Archaeometry, Deterıioratıon. Laboratorio di Analisi dei Materiali Antichi, IUAV Venedik Üniversitesi, S Polo 2468, 30125 Venedik (İtalya). 6 Eylül 2024’te http://www.library.tee.gr/digital/m2616/m2616_lazzarini.pdf adresinden erişildi.