KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ

Mimar Sinan tarafından Süleymaniye Külliyesi için yapılan türbenin yapımına, Kanuni Sultan Süleyman’ın 6 Eylül 1566’da Zigetvar seferi sırasında ölümünden birkaç hafta sonra başlanmıştır.

Mimari Özellikler

Köşeleri hafif pahlı sekizgen planlı türbe, kıbleye paralel bir musalla taşı gibi konumlanmıştır. Dışı revaklı, iç hacmi duvarlardan taşan payandaları taşıyan sütunlarla oluşmuş çevre koridorlu bir yapıdır. Geniş bir saçak altında dolaşan zarif revak üzerinde yükselen büyük pencereli üst yapı, palmet dizisi ile süslü üst saçak kornişi üzerinde görkemli bir dış kubbe ile sonlanır. Bu kubbe çift cidarlıdır. Türbe içindeki revaklar tarafından taşınan iç kubbenin üzerine dış duvarlara oturan daha büyük bir ikinci kubbe yapılmıştır.

Yapı Malzemesi

Türbede kullanılan mermer levhalar ve nadide somaki sütunlar devşirme malzemedir. Ancak türbenin dışını çevreleyen revaklardaki küçük boyutlu beyaz sütunlar türbe için yeni üretilmiştir.

Kâbe’den ve Ayasofya’dan Gelen Taşlar

Türbede kullanılan mermer levhalar 1567’de Ayasofya’dan sökülmüştür. Üzerinde Yunanca yazılar olan mermer levhalarda 1166’da Constantinopolis’te yapılan Bizans kilise konsilinin kararları kaydedilmiştir. Türbe girişinin üstündeki kemerli alınlığın kilit taşına Kâbe’den getirilmiş siyah bir taş konulmuştur.

İç Mekân Süslemeleri

Türbe kapısının iki yanında ve mekânı çevreleyen anıtsal yazı kuşağında ayetler yer almaktadır. Kubbenin özgün malakâri kalemişi nakışları arasına ışıltılı kaya kristalleri ve necef gibi yarı değerli taşlar eklenmiştir. Türbenin geniş saçaklı dış revaklarından mühr-ü Süleyman motifiyle bezenmiş renkli camlarla aydınlatılan iç mekânda, imparatorlara özgü kırmızı somaki sütunlar yükselir. Sedef ve fildişi kakmalı kapı kanatları döneminin seçkin örnekleri arasındadır.

Tarih Kitabesi

Kapı üzerindeki kitabesinde türbenin II. Selim tarafından yaptırıldığı yazılıysa da bu, onun tarafından bitirildiği anlamına da gelebilir.

Kaynakça

Kahraman, Seyid Ali ve Dağlı, Yücel. (2003). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnâmesi, C. 1, Yapı Kredi Yayınları, s. 307.

Kuban, Doğan. (1994). 'Süleymaniye Külliyesi', Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. 7, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Ortak Yayını, s. 96–104.

Mülayim, Selçuk. (2010). 'Süleymaniye Külliyesi', DİA, C. 38, s. 114–119.

Necipoğlu, Gülru. (2013). Sinan Çağı: Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarî Kültür, Çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, s. 293–294, 296.