ŞEHZADE CAMİSİ

Kanuni Sultan Süleyman’ın, Hürrem Sultan’dan olan ilk oğlu Şehzade Mehmed’in vefatı sonrasında Mimarbaşı Sinan’a yaptırdığı camidir. Peçevî, Kanuni’nin kendisi adına inşa ettirmeye başladığı caminin temel çalışmaları bitmek üzereyken sevgili şehzadesinin ölümü üzerine önce türbesini sonra da camiyi onun adına yaptırdığını yazar.

Yapım Tarihi

Resmi tarihlere göre caminin temel çalışmalarına 14 Haziran 1543’te başlanmış ve 14 Eylül 1548’de tamamlanmıştır.

Mimari Özellikler

Mimar Sinan’ın ‘Çıraklık eserim’ dediği bu caminin kubbesi Süleymaniye Camisi’nden biraz küçüktür. Altıgen dört sütunun taşıdığı 19 m kubbe açıklığı ve 37 m kilit altı yüksekliği olan kubbenin dört tarafında yarım kubbeler bulunmaktadır. Mimar Sinan ilk kez bu camide revakların ortasından açtığı iki yan girişi kullanarak, planın merkeziliğini vurgulamıştır. Duvarları taşıyıcı unsur olmaktan çıkararak çok sayıda pencere ile donatmış böylece seleflerinin masif mimari denemelerinden çok daha yumuşak bir görünüm elde etmiştir. Caminin sağ ve sol tarafında bezemeli iki şerefeli iki minaresi bulunmaktadır.

Minareler

Cami'nin her iki tarafında, her biri iki şerefeli zarif bir şekilde işlenmiş iki minare bulunmaktadır. Evliya Çelebi, 18 köşeli minarelerin kitabeler, nakışlar ve mukarnas motifleriyle süslenmiş olduğunu yazar.

Avlu Revakları

Şehzade Camisi’nin önemli bir diğer özelliği 12 sütunlu ve 16 kubbeli avlu revakının her kenarında aynı korniş yüksekliğine sahip olmasıdır.

Havuz

Evliya Çelebi renkli taşlar ile bezenmiş Havernak kemerlerinin çevrelediği avlu ortasında tatlı su ile dolu yuvarlak bir havuzdan bahseder.

Şadırvan

Bağdat seferi sonrasında Sultan IV. Murad cami avlusuna sekiz sütunla yükseltilmiş bir şadırvan yaptırmıştır.

Külliye

Şehzade Külliyesi’ndeki ilk yapı Şehzade Mehmed’in 1544’te tamamlanan türbesidir. 1547’de medrese tamamlanmıştır. Külliyede tabhane, imaret ve sıbyan mektebi bulunmaktadır.

Kaynaklar

Ayvansarâyî Hüseyîn Efendi, Alî Sâtı Efendi ve Süleyman Besîm Efendi. (2001). Hadîkatü’l-Cevâmi, İstanbul Câmileri ve Diğer Dinî-Sivil Mi'marî Yapılar, Ed. Ahmed Nezih Galitekin, İşaret Yayınları, İstanbul, s.54-56.

Kahraman, Seyid Ali ve Dağlı, Yücel. (2003). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnâmesi, 1.Cilt, 1. Kitap, YKY, İstanbul, s. 121-123.

Kuban, Doğan. (2007). Osmanlı Mimarisi, Yem Yayınları, İstanbul, s. 270-276.

Orman, İsmail. (2010). ‘Şehzade Külliyesi', DİA, C. 38, İstanbul, s. 483-485.

Öz, Tahsin. (2015). İstanbul Camileri, Türk Tarih Kurumu, Ankara, s. 137-138.

Peçevi İbrahim Efendi. (1981), Peçevi Tarihi, Haz. B.S. Baykal, C. 2, Ankara.